Tarım ve Hayvancılık Risk Analizi — Tehlike Listesi ve Yasal Dayanaklar
Görsel temsilidir; bir müşteri sahası değildir.
Tarım ve Hayvancılık (NACE 01 — Bitkisel ve hayvansal üretim ile avcılık ve ilgili hizmet faaliyetleri) için İSGUYZ tehlike kütüphanesinde 780 satır bulunuyor; bunların 295 tanesi doğrudan bu sektöre özgüdür. Satırlar 9 faaliyet alanına ve 27 tehlike kategorisine dağılmış, 28 ayrı mevzuat metnine dayandırılmıştır.
Bu bölümde en çok satır taşıyan alanlar: Tarla ve Bahçe Alanı, Sera / Örtü Altı Alanı, Hayvan Barınağı ve Padok, Tarım Makineleri Bakım Atölyesi. En yoğun tehlike kategorileri ise İşyeri düzeni, zemin ve hijyen (TK-01), Makine ve el aletleri (TK-03), Kimyasal etkenler (TK-07).
ÇSGB İşyeri Tehlike Sınıfları Listesi'nde bu bölüme bağlı 66 altılı NACE kodu var (Tehlikeli 61 · Az Tehlikeli 3 · Çok Tehlikeli 2).
Faaliyet alanları
Uygulama bu bölümdeki bir işyeri için aşağıdaki alanları önerir; tehlike tablosu alan alan doldurulur.
- Tarla ve Bahçe Alanı — 336 satır
- Sera / Örtü Altı Alanı — 88 satır
- Hayvan Barınağı ve Padok — 86 satır
- Tarım Makineleri Bakım Atölyesi — 64 satır
- Yem Hazırlama ve Depolama — 49 satır
- Ürün Depo ve Ambar — 49 satır
- İlaçlama ve Gübreleme İşleri — 45 satır
- İdari Bina — 41 satır
- Sosyal Tesisler (yemekhane, soyunma, lavabo) — 22 satır
Tehlike kategorileri
| Kod | Kategori | Satır |
|---|---|---|
| TK-01 | İşyeri düzeni, zemin ve hijyen | 98 |
| TK-03 | Makine ve el aletleri | 77 |
| TK-07 | Kimyasal etkenler | 65 |
| TK-21 | Basınçlı kap ve tüpler | 65 |
| TK-02 | Elektrik | 53 |
| TK-04 | Yüksekte çalışma ve düşme | 39 |
| TK-16 | Acil durum ve ilk yardım | 37 |
| TK-15 | Yangın, parlama ve patlama | 36 |
| TK-23 | Eğitim ve mesleki yeterlilik | 36 |
| TK-09 | Biyolojik etkenler | 33 |
| TK-05 | Kaldırma ve taşıma ekipmanı | 32 |
| TK-19 | İşyeri içi trafik ve araçlar | 32 |
| TK-06 | Ergonomi ve elle taşıma | 29 |
| TK-17 | Kişisel koruyucu donanım | 21 |
| TK-13 | Ortam koşulları | 20 |
| TK-24 | Sağlık gözetimi | 18 |
| TK-22 | Psikososyal riskler | 17 |
| TK-20 | İstifleme ve depolama | 10 |
| TK-25 | Özel politika gerektiren gruplar | 10 |
| TK-18 | Sağlık ve güvenlik işaretleri | 9 |
| TK-11 | Gürültü | 8 |
| TK-12 | Titreşim | 8 |
| TK-10 | Toz | 7 |
| TK-29 | Atık yönetimi | 7 |
| TK-27 | Asbest | 5 |
| TK-30 | Çalışma süresi | 5 |
| TK-14 | Ekranlı araçlar | 3 |
Bu sektöre özgü öne çıkan tehlikeler
Aşağıdaki başlıklar, 88 NACE bölümünün en çok 5'inde geçen — yani bu sektörün karakteristiği olan — tehlikelerdir.
- Hayvanlarla temas ve zoonoz hastalıklar
Yasal dayanaklar
Bunların yanında satırlar, her işyeri için geçerli olan ortak İSG mevzuatına dayandırılmıştır (28 tekil metin): 6331 sayılı İSG Kanunu, Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik, Basit Basınçlı Kaplar Yönetmeliği, Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği, Basınçlı Gaz Tüpleri Güvenli Çalışma Talimatı, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik, Ekranlı Araçlarla Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik, Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği, Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği, Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik, Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik, Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik, Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedi Buçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik, Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği, Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik, Tozla Mücadele Yönetmeliği, Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği, Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik, Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik, Çalışanların Titreşimle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik, Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, Çocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği, İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik, İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik, İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik.
Bu bölüme bağlı NACE kodları ve tehlike sınıfları
Kaynak: ÇSGB İşyeri Tehlike Sınıfları Listesi (NACE Rev.2 Altılı). İşyeri tehlike sınıfı, işyerinin tescilli altılı koduna göre belirlenir.
| NACE kodu | Faaliyet | Tehlike sınıfı |
|---|---|---|
| 01.11.07 | Baklagillerin yetiştirilmesi (fasulye (taze ve kuru), bakla, nohut, mercimek, acı bakla, bezelye, araka vb.) | Tehlikeli |
| 01.11.12 | Tahıl yetiştiriciliği (buğday, dane mısır, süpürge darısı, arpa, çavdar, yulaf, darı, kuş yemi vb.) (pirinç hariç) | Tehlikeli |
| 01.11.14 | Yağlı tohum yetiştiriciliği (soya fasulyesi, yer fıstığı, pamuk çekirdeği, kene otu çekirdeği (Hint yağı çekirdeği), keten tohumu, hardal tohumu, nijer tohumu, kolza, aspir tohumu, susam tohumu, ayçiçeği tohumu vb.) | Tehlikeli |
| 01.12.14 | Çeltik (kabuklu pirinç) yetiştirilmesi | Tehlikeli |
| 01.13.17 | Şeker pancarı yetiştirilmesi | Tehlikeli |
| 01.13.18 | Yenilebilir kök ve yumruların yetiştiriciliği (patates, tatlı patates, manyok, Hint yer elması, vb.) | Tehlikeli |
| 01.13.19 | Diğer sebze tohumlarının yetiştiriciliği (şeker pancarı tohumu dahil, diğer pancar tohumları hariç) | Tehlikeli |
| 01.13.20 | Meyvesi yenen sebzelerin yetiştirilmesi (hıyar, kornişon, sivri ve dolmalık biber, kavun, karpuz, kabakgil türleri, domates, biber, patlıcan vb.) | Tehlikeli |
| 01.13.21 | Mantar ve yer mantarları (domalan) yetiştirilmesi | Tehlikeli |
| 01.13.22 | Kökleri, soğanları, yumruları tüketilen sebzelerin yetiştirilmesi (havuç, şalgam, sarımsak, soğan, arpacık soğan, pırasa ve diğer benzer sebzeler) | Tehlikeli |
| 01.13.23 | Yapraklı veya saplı sebzelerin yetiştirilmesi (enginar, kuşkonmaz, lahana, karnabahar ve brokoli, marul ve hindiba, ıspanak vb.) | Tehlikeli |
| 01.14.01 | Şeker kamışı yetiştirilmesi | Tehlikeli |
| 01.15.01 | Tütün yetiştiriciliği | Tehlikeli |
| 01.16.02 | Pamuk yetiştiriciliği | Tehlikeli |
| 01.16.90 | Diğer lifli bitkilerin yetiştirilmesi (keten, kenevir, jüt vs.) | Tehlikeli |
| 01.19.01 | Hayvan yemi bitkilerinin yetiştiriciliği (sarı şalgam, mangoldlar, yemlik kökleri, yonca, korunga, yemlik mısır ve diğer otlar ile bunların tohumları ve pancar tohumları dahil, şeker pancarı tohumları hariç) | Tehlikeli |
| 01.19.02 | Çiçek yetiştiriciliği (lale, kasımpatı, zambak, gül vb. ile bunların tohumları) | Tehlikeli |
| 01.19.90 | Başka yerde sınıflandırılmamış tek yıllık diğer bitkisel ürünlerin yetiştirilmesi | Tehlikeli |
| 01.21.05 | Üzüm yetiştiriciliği (şaraplık, sofralık ve diğer üzümler) | Tehlikeli |
| 01.22.05 | Tropikal ve subtropikal meyvelerin yetiştiriciliği (muz, hurma, incir, avokado, mango vb.) | Tehlikeli |
| 01.23.02 | Turunçgillerin yetiştirilmesi (greyfurt, limon, misket limonu, portakal, mandalina vb.) | Tehlikeli |
| 01.24.04 | Yumuşak veya sert çekirdekli meyvelerin yetiştirilmesi (elma, kayısı, kiraz, ayva, erik vb.) (turunçgiller ve üzüm hariç) | Tehlikeli |
| 01.25.08 | Diğer ağaç ve çalı (çok yıllık bitkilerin) meyvelerinin ve sert kabuklu meyvelerin (yaban mersini, kuş üzümü, kestane, fıstık, çilek, ahududu, ceviz, keçiboynuzu vb. (fındık hariç)) yetiştirilmesi | Tehlikeli |
| 01.25.09 | Fındık yetiştiriciliği | Tehlikeli |
| 01.26.02 | Zeytin yetiştiriciliği | Tehlikeli |
| 01.26.90 | Diğer yağlı meyvelerin yetiştiriciliği (Hindistan cevizi, hurma palmiyeleri vb.) (zeytin hariç) | Tehlikeli |
| 01.27.02 | Çay yetiştiriciliği (siyah çay, yeşil çay, Paraguay çayı vb.) | Tehlikeli |
| 01.27.90 | İçecek üretiminde kullanılan diğer bitkisel ürünlerin yetiştiriciliği (kahve, kakao, vb.) (çay yetiştiriciliği hariç) | Tehlikeli |
| 01.28.01 | Baharatlık, aromatik (ıtırlı), uyuşturucu nitelikte ve eczacılıkla ilgili bitkisel ürünlerin (anason, muskat, tarçın, karanfil, zencefil, vanilya, beyaz veya kara biber, ıhlamur, adaçayı vb.) yetiştirilmesi | Tehlikeli |
| 01.29.01 | Kauçuk ağacı, yılbaşı ağacı, örgü, dolgu ve tabaklama yapmak için kullanılan bitkisel ürünler vb. uzun ömürlü bitkisel ürünlerin yetiştirilmesi | Tehlikeli |
| 01.30.03 | Dikim için sebze fidesi, meyve fidanı vb. yetiştirilmesi | Az Tehlikeli |
| 01.30.04 | Dikim için çiçek ve diğer bitkilerin yetiştirilmesi (dekoratif amaçlarla bitki ve çim yetiştirilmesi dahil, sebze fidesi, meyve fidanı hariç) | Az Tehlikeli |
| 01.41.31 | Sütü sağılan büyük baş hayvan yetiştiriciliği (sütü için inek ve manda yetiştiriciliği) | Tehlikeli |
| 01.42.09 | Diğer sığır ve manda yetiştiriciliği (sütü için yetiştirilenler hariç) | Tehlikeli |
| 01.43.01 | At ve at benzeri diğer hayvan yetiştiriciliği (eşek, katır veya bardo vb.) | Tehlikeli |
| 01.44.01 | Deve yetiştiriciliği | Tehlikeli |
| 01.45.01 | Koyun ve keçi (davar) yetiştiriciliği (işlenmemiş süt, kıl, tiftik, yapağı, yün vb. üretimi dahil) | Tehlikeli |
| 01.46.01 | Domuz yetiştiriciliği | Tehlikeli |
| 01.47.01 | Kümes hayvanlarının yetiştirilmesi (tavuk, hindi, ördek, kaz ve beç tavuğu vb.) | Tehlikeli |
| 01.47.02 | Kuluçkahanelerin faaliyetleri | Tehlikeli |
| 01.47.03 | Kümes hayvanlarından yumurta üretilmesi | Tehlikeli |
| 01.49.01 | Arıcılık, bal ve bal mumu üretilmesi (arı sütü dahil) | Tehlikeli |
| 01.49.02 | İpekböceği yetiştiriciliği ve koza üretimi | Tehlikeli |
| 01.49.03 | Evcil hayvanların yetiştirilmesi ve üretilmesi (balık hariç) (kedi, köpek, kuşlar, hamsterler vb.) | Tehlikeli |
| 01.49.05 | Deve kuşlarının yetiştirilmesi | Tehlikeli |
| 01.49.90 | Yarı evcilleştirilmiş veya diğer canlı hayvanların yetiştirilmesi ve üretilmesi (diğer kuşlar (kümes hayvanları hariç), böcekler, tavşanlar ve diğer kürk hayvanları, salyangoz, solucan çiftlikleri, sürüngen çiftlikleri, hayvan embriyosu vb.) | Tehlikeli |
| 01.50.06 | Karma çiftçilik (bitkisel veya hayvansal üretim konusunda uzmanlaşma olmaksızın üretim) | Tehlikeli |
| 01.61.01 | Bitkisel üretimi destekleyici gübreleme, tarlanın sürülmesi, ekilmesi, çapalama ile meyvecilikle ilgili budama vb. faaliyetler (çiçek yetiştiriciliğini destekleyici faaliyetler ile hava yoluyla yapılan gübreleme hariç) | Tehlikeli |
| 01.61.02 | Bitkisel üretimi destekleyici mahsulün hasat ve harmanlanması, biçilmesi, balyalanması, biçerdöver işletilmesi vb. faaliyetler | Tehlikeli |
| 01.61.03 | Bitkisel üretimi destekleyici tarımsal amaçlı sulama faaliyetleri | Tehlikeli |
| 01.61.04 | Bitkisel üretimi destekleyici ilaçlama ve zirai mücadele faaliyetleri (zararlı otların imhası dahil, hava yoluyla yapılanlar hariç) | Çok Tehlikeli |
| 01.61.05 | Çiçek yetiştiriciliğini destekleyici gübreleme, tarlanın sürülmesi, ekilmesi, bakımı, toplama vb. ile ilgili faaliyetler (hava yoluyla yapılan gübreleme hariç) | Tehlikeli |
| 01.61.06 | Hava yoluyla yapılan bitkisel üretimi destekleyici gübreleme, ilaçlama ve zirai mücadele faaliyetleri (zararlı otların imhası dahil) | Çok Tehlikeli |
| 01.62.01 | Hayvan üretimini destekleyici olarak sürülerin güdülmesi, başkalarına ait hayvanların beslenmesi, kümeslerin temizlenmesi, kırkma, sağma, barınak sağlama, nalbantlık vb. faaliyetler | Tehlikeli |
| 01.62.02 | Hayvan üretimini destekleyici olarak sürü testi, kümes hayvanlarının kısırlaştırılması, yapay dölleme, vb. faaliyetler (kuluçkahanelerdeki faaliyetler dahil) | Tehlikeli |
| 01.63.01 | Hasat sonrası diğer ürünlerin ayıklanması ve temizlenmesi ile ilgili faaliyetler (pamuğun çırçırlanması ve nişastalı kök ürünleri hariç) | Tehlikeli |
| 01.63.02 | Sert kabuklu ürünlerin kabuklarının kırılması ve temizlenmesi ile ilgili faaliyetler | Tehlikeli |
| 01.63.03 | Haşhaş vb. ürünlerin sürtme, ezme ve temizlenmesi ile ilgili faaliyetler | Tehlikeli |
| 01.63.04 | Mısır vb. ürünlerin tanelenmesi ve temizlenmesi ile ilgili faaliyetler | Tehlikeli |
| 01.63.05 | Tütünün sınıflandırılması, balyalanması vb. hizmetler | Az Tehlikeli |
| 01.63.06 | Nişastalı kök ürünlerinin ayıklanması ve temizlenmesi (patates vb.) | Tehlikeli |
| 01.63.07 | Çırçırlama faaliyeti | Tehlikeli |
| 01.63.90 | Hasat sonrası bitkisel ürünler ile ilgili diğer faaliyetler | Tehlikeli |
| 01.64.01 | Üretim amaçlı tohum işleme hizmetleri (vernelizasyon işlemleri dahil) | Tehlikeli |
| 01.70.01 | Ticari olmayan av hayvanı ve yabani hayvan avlama ve yakalama faaliyetleri (yenilmesi, kürkleri, derileri, araştırmalarda kullanılmaları vb. amaçlar için) (balıkçılık hariç) | Tehlikeli |
| 01.70.02 | Ticari olan av hayvanı ve yabani hayvan avlama ve yakalama faaliyetleri (yenilmesi, kürkleri, derileri, araştırmalarda kullanılmaları vb. amaçlar için) (balıkçılık hariç) | Tehlikeli |
Sık sorulan sorular
Tarım ve Hayvancılık işyerlerinde risk değerlendirmesi zorunlu mu?
Evet. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 10. maddesi işverene risk değerlendirmesi yapma veya yaptırma yükümlülüğü getirir; İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 5. maddesi de aynı yükümlülüğü tekrarlar. Yükümlülük işyerinin tehlike sınıfına ya da çalışan sayısına bağlı değildir — Tarım ve Hayvancılık bölümündeki her işyeri için geçerlidir.
Tarım ve Hayvancılık risk analizi kaç yılda bir yenilenir?
İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 12. maddesine göre risk değerlendirmesi; çok tehlikeli, tehlikeli ve az tehlikeli işyerlerinde sırasıyla en geç iki, dört ve altı yılda bir yenilenir. Bu bölüme bağlı 66 altılı NACE kodu tek bir sınıfta değildir; süre işyerinizin tescilli koduna göre belirlenir. Ölçülen dağılım — Az Tehlikeli: 3 kod (6 yıl) · Tehlikeli: 61 kod (4 yıl) · Çok Tehlikeli: 2 kod (2 yıl). Ayrıca işyerinde yeni bir tehlike ortaya çıkaran değişiklik olduğunda süre beklenmeden yenilenir.
Tarım ve Hayvancılık risk değerlendirmesini kim yapar?
İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 6. maddesine göre risk değerlendirmesi, işverenin oluşturduğu bir ekip tarafından gerçekleştirilir. Ekipte işveren veya vekili, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi, çalışan temsilcileri, destek elemanları ve işyerindeki bütün birimleri temsil edecek şekilde belirlenen çalışanlar bulunur. İşveren gerektiğinde işyeri dışından hizmet alabilir.
Tarım ve Hayvancılık risk analizinde hangi tehlikeler değerlendirilir?
İSGUYZ tehlike kütüphanesinde bu bölüm için 780 satır bulunuyor ve bunlar 27 tehlike kategorisine dağılmış durumda. En yoğun kategoriler: İşyeri düzeni, zemin ve hijyen, Makine ve el aletleri, Kimyasal etkenler, Basınçlı kap ve tüpler, Elektrik. Satırların 295 tanesi doğrudan bu sektöre özgüdür; geri kalanı her işyerinde geçerli olan ortak tehlikelerdir.
Tarım ve Hayvancılık işyerinde hangi bölümler risk analizine dahil edilmeli?
Risk değerlendirmesi işyerinin tamamını kapsar. İSGUYZ bu bölüm için 9 faaliyet alanı önerir ve tehlike tablosu alan alan doldurulur. En çok satır taşıyan alanlar: Tarla ve Bahçe Alanı, Sera / Örtü Altı Alanı, Hayvan Barınağı ve Padok, Tarım Makineleri Bakım Atölyesi, Yem Hazırlama ve Depolama.
Tarım ve Hayvancılık için risk analizinizi hazırlayın
Tehlike tablosunu seçin, Fine-Kinney puanlaması ve önlem metinleri hazır gelsin; raporu Word, Excel veya PDF olarak indirin.
Uygulamayı aç