Sabit ve seyyar hava kompresörleri, hava tankları ve basınçlı hava hatları.
1. Kurulum ve yerleşim
- Kompresör, havalandırması yeterli, temiz hava alabilen ve yanıcı madde bulunmayan bir yerde çalıştırılır.
- Kayış-kasnak ve kaplin gibi dönen aksamın koruyucusu takılı olmalıdır.
- Tank ve tesisat üzerindeki emniyet valfi devre dışı bırakılmaz, ayarı değiştirilmez.
- Manometre okunabilir ve çalışır durumda olmalıdır.
2. Periyodik kontrol ve bakım
- Hava tankı ve basınçlı hava içeren kaplar periyodik kontrole tabidir; kontrol raporu işyerinde saklanır.
- Emniyet valfleri, standartlarda belirtilen azami süreler içinde teste tabi tutulur.
- Tank içinde biriken yoğuşma suyu (kondens) düzenli olarak boşaltılır; boşaltma yapılmazsa korozyon nedeniyle et kalınlığı azalır.
- Bakım ve onarım öncesinde tesisatın basıncı tamamen boşaltılır ve enerjisi kesilir.
3. Kullanım yasakları
- Basınçlı hava ile üstün, tezgâhın veya cildin temizlenmesi yasaktır.
- Hortum, kelepçe veya emniyet teli ile bağlanır; serbest bırakılan hortumun kırbaçlanmasına karşı önlem alınır.
- Basınçlı hava hattı, oksijen hattı ile karıştırılmayacak şekilde işaretlenir.
Kullanılacak kişisel koruyucu donanım
- Kulak koruyucu
- Koruyucu gözlük
- Koruyucu iş ayakkabısı
Bütün iş ekipmanları için ortak kurallar
- İş ekipmanı, kullananlara ve çevredeki çalışanlara en az risk oluşturacak şekilde yerleştirilir, kurulur ve kullanılır; hareketli kısımlar ile çevredeki sabit veya hareketli kısımlar arasında yeterli mesafe bırakılır.
- Ekipmanın kurulması veya sökülmesi, imalatçının verdiği kullanma talimatı doğrultusunda güvenli koşullarda yapılır.
- Ekipmanı yalnızca o ekipmanın güvenli kullanımı konusunda eğitim almış, görevlendirilmiş çalışanlar kullanır.
- Ekipmanın periyodik kontrolü yaptırılır; kontrol raporu işyerinde saklanır ve denetimde ibraz edilir.
- Bakım, onarım ve ayar işlerinden önce ekipmanın enerjisi kesilir, kilitleme-etiketleme uygulanır ve ekipmanın beklenmedik şekilde çalışması önlenir.
- Koruyucu (muhafaza) sökülmüş ekipman çalıştırılmaz. Bir iş için koruyucunun geçici olarak kaldırılması zorunlu ise aynı korumayı sağlayan başka önlem alınıncaya kadar çalışma yapılmaz; iş bittiğinde koruyucu yerine takılır.
- Acil durdurma düzeni erişilebilir, işaretli ve çalışır durumda tutulur.
- Çalışana ekipmanla ilgili yazılı talimat verilir; talimat ekipmanın yanında bulundurulur ve anlaşılır olması sağlanır.
- Arızalı ekipman kullanım dışı bırakılır, üzerine uyarı etiketi asılır ve yetkisiz kullanımı engellenir.
Yasal dayanak
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği — EK-III
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği — Madde 7
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği — EK-I
- Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik — Madde 5
Bu talimatı işyerinize göre uyarlayın. İSGUYZ, işyerinizin NACE koduna göre tehlike listesini çıkarır; risk puanı, alınacak önlem ve düzeltici faaliyetleri raporunuza işler.